Zenq.am

Zenq.am

ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՅՔ

Գորշ նապաստակ

Zenq.amZenq.am Ինֆո 01.03.2018

Նկարագիր. Նապաստակի մարմնի կառուցվածքը սլացիկ է և փխրուն: Նապաստակն ունի խիտ և փափուկ մորթի, երկար ականջներ, ամուր ետևի ոտքեր և երկար սեպաձև պոչ: Աչքերը կարմրա- շագանակագույն են: Նապաստակի լսողությունն ավելի լավ է զարգացած, քան հոտառությունն ու տեսողությունը: Նապաստակի վազքի արագությունը կարող է հասնել 80կմ/ժ –ի: Ունակ է անսպասելիորեն փոխել վազքի ուղղությունը և կտրուկ ցատկ կատարել: Ամռանը նապաստակի մորթու գույնը ունենում է մուգ դարչնագույն, շիկա-մոխրագույն կամ շագանակագույն երանգ, իսկ ձմռանը այն դառնում է ավելի բաց: Սպիտակամորթ նապաստակի մորթին է միայն ամբողջովին դառնում ճերմակ: Բոլոր տեսակի նապաստակների մոտ ականջների ծայրերի գույնը ամբողջ տարի սև է մնում:
Թագավորությունը. Կենդանիներ:
Ընտանիքը. Նապաստակներ:
Տիպը. Քորդավորներ:
Խումբը. Նապաստականմաններ:
Ցեղը. Նապաստակներ:
Ենթատեսակը. Գորշ նապաստակ:
Դասը. Կաթնասուններ:
Կյանքի տևողությունը. Վայրի բնության մեջ նապաստակի կյանքի տևողությունը 6 -15 տարի է:
Զանգվածը. 4-6 կգ, հազվադեպ մինչև 7կգ:
Երկարությունը. 68-70 սմ:
Ականջների երկարությունը. 9 – 15 սմ:
Տարածումը. Գորշ նապաստակը բնակվում է ամբոջ Եվրոպայում, Ասիայում, Ղազախստանում, Ալթայում, չի հանդիպում Իսպանիայում և Սկանդինավիայում: Նապաստակները բնակեցվել են նաև Ավստրալիայում, Ամերիկայում, Նոր Զելանդիայում: Այս կենդանիներին կարելի է հանդիպել տափաստաններում, անապատներում, անտառներում, ջունգլիներում և սավանաներում (խոտածածկ ու մացառոտ ընդարձակ տափաստան առանձին ծառատեսակներով):
Սնունդը. Նապաստակները սնվում են միայն բուսական սննդով: Ձմռանը ՝ թփերի և ծառերի արմատներով: Չեն հրաժարվում բանջարաբոստանային կուլտուրաներից: Գարնանը և ամռանը նապաստակների օրաբաժնի մեջ են մտնում երիտասարդ ճյուղեր, թփերի և ծառերի ծիլեր, տարբեր բույսերի տերևներ, երեքնուկներ (թիթեռնածաղիկների ընտանիքին պատկանող խոտաբույս), խատուտիկներ և այլ խոտեր:
Բազմացումը. Գորշ նապաստակի մոտ բազմացման շրջանը սկսվում է գարնան սկզբին: Նապաստակը տարվա ընթացքում մի քանի անգամ է բազմանում: Հղիության ընթացքը տևում է 42 օր: Յուրաքանչյուր անգամ ծնվում են 1-8 ձագեր: 2-3 շաբաթականից հետո ձագերը սկսում են սնվել խոտերով և դառնում ինքնուրույն:
Նապաստակի առանձնահատկությունները. Գորշ նապաստակները նախընտրում են ապրել առանձին: Նրանց ավելի հարմար է գիշերային կյանք վարել: Նապաստակը քթով դիպչելով բույսին՝ դիմացինին հաղորդում է իր գալստյան մասին: Նապաստակի ետևի ոտքերն ի ծնե անհամաչափ են: Չնայած նրան , որ նապաստակը սնվում է միայն բուսական սննդով, եղել են դեպքեր, երբ նրանք օգտագործել են թռչնի միս: Նրանք պատառոտում են որսի միսը իրենց թաթերով:
Նապաստակի տեսակները. Գանգրանման նապաստակ (բնակվում է Հնդկաստանում, Նեպալում և Չինաստանում), մանջուրյան նապաստակ (բնակվում է Պրիմորիայում, հյուսիսարևելյան Չինաստանում և Կորեայում), սևապոչ (կալիֆորնիական) նապաստակ (բնակվում է Մեքսիկայի և ԱՄՆ –ի տարածքներում), գանգուր (ракитник) նապաստակ (այս նապաստակի բնակության գոտին սահմանափակ է Իսպանիայի հյուսիս-արևմտյան Կանտաբրյան լեռների թփուտներով պատված կիսաանապատներում , տեսակը գտնվում է ոչնչացման եզրին և գրանցված է Իսպանիայի Կարմիր գրքում), դեղնավուն նապաստակ (բնակվում է մեքսիկական Տեուանտեպեկյան ծոցում), նապաստակ տոլայ (բնակվում է Ուզբեկստանում, Ղազախստանում, Չինաստանում, Մոնղոլիայում), չինական նապաստակ (բնակվում է Չինաստանի, Վիետնամի և Թայվանի բլրավետ տարածքներում), անթելոպային նապաստակ (բնակվում է ԱՄՆ –ի Արիզոնայի նահանգում և չորս մեքսիկական նահանգներում) , սպիտակավուն (беляк) նապաստակ (բնակվում է Ռուսաստանում, Հյուսիսային Եվրոպայում, Իռլանդիայում, Հարավային Ամերիկայում և աշխարհի այլ տարբեր պետություններում), բուշմենյան նապաստակ (բնակվում է գետի հովտում, որն անցնում է Կառուի, Հարավային Աֆրիկայի թփուտներով պատված կիսաանապատներով), ստևամազ նապաստակ (բնակվում է Պակիստանում, Բանգլադեշում, Հնդկաստանում, Բութանում, Մյանմայում, Նեպալում), նապաստակ ամամի (բնակվում է Ճապոնիայի Ամամի և Տոկունոսիմա կղզիներում), աֆրիկյան նապաստակ (հադիպում է Կենտրոնական Աֆրիկայի Հանրապետությունում, Անգոլայում, Ռուանդայում, Բուրունդիայում, Սուդանում), զոլավոր նապաստակ (բնակվում է Սումատրա կղզու Բարիսան լեռներում), անպոչ նապաստակ (բնակվում է Ալբերտայում, Սասկաչևանում, Մանիտոբայում, Օնտարիոյում, Բրիտանական Կոլումբիայում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում), ամերիկյան սպիտակ նապաստակ (բնակվում է Հյուսիսային Ամերիկայում):
Նապաստակի վարքը. Նապաստակները մշտապես նոր կացարանի փնտրտուքի մեջ են: Ձյան մեջ՝ ոչ մեծ խորությամբ փորած փոսը, ձմռան ընթացքում դառնում է նրանց ապաստանը: Նապաստակները կարողանում են հիանալի կերպով խառնել իրենց թողած հետքերը, որպեսզի շփոթեցնեն հետապնդողին: Երբ նապաստակը զգում է վտանգի մոտեցումը նա թաքնվում և անշարժանում է:

Նապաստակի որսը. Նապաստակի որսը տեղի է ունենում հետևյալ հիմնական եղանակներով` որսկան թռչուններով, որս հետապնդումով , որս բարակ (гончи) շների օգնությամբ , որս դարանից, որս հողածածկ տարածքներում (охота по чернотропу), որս հանգույցով (օղակով) , ձմռանը նապաստակի որս արահետով, որս մոտեցումով, որս լապտերով: Որսորդի հագուստը պետք է լինի շատ տաք, չսահմանափակի շարժումները և առհասարակ չպետք է խանգարի որսորդին հրացանն օգտագործելիս: Նապաստակին որսում են մսի և մորթու համար:

 

Նապաստակի մսի սննդային արժեքը և քիմիական բաղադրությունը 100գ մթերքում 

Պիտանի է ուտելու համար
Ճարպ 11 գ
Սպիտակուց 13.5 գ
Ածխաջուր 3.2 գ
Ջուր 66.7 գ
Ցինկ (Zn) 2.31 մգ
Մոլիբդեն (Mo) 4.5 մկգ
Քլոր (Cl) 79.5 մգ
Ֆտոր (F) 73 մկգ
Քրոմ (Cr) 8.5 մկգ
Ծծումբ (S) 225 մգ
Կալցիում (Ca) 20 մգ
Մագնեզիում(Mg) 25 մգ
Նատրիում (Na) 57 մգ
Յոդ (I) 5 մկգ
Պղինձ (Cu) 130 մկգ
Երկաթ (Fe) 3.3 մգ
Ֆոսֆոր (Ph) 190 մգ
Վիտամիններ A, B1, B2, B3, B4, B6, B9, B12, C, E

Թեգեր չկան

  

Վերջիները Ինֆո-ում